De vroege geschiedenis.
Wie zich met geschiedenis bezig houd wil eigenlijk steeds verder in de tijd terug, naar de oorsprong. In dit geval de oorsprong van Linschoten. Bekend is dat de eerste gegevens over Linschoten in het oorkondeboek van Utrecht staan en dateren uit 1246 (12 april 1246). Er zijn eerdere data’s waarop over Linschoten gesproken wordt maar dat betreft personen met de naam Linschoten (in verbasterde vorm). Bodemvondsten in de polders Schagen en Den Engh wijzen op bewoning rond het jaar 900nC.
Verder terug in de tijd met de naam Linschoten komen we dus niet. Vandaar dat al snel het pad van de lokale geschiedenis verlaten moet worden en alles in een grotere context gezien moet worden om verder terug te gaan in de tijd. Dan komt men dus terecht bij de geschiedenis van Nederland in het algemeen.
De middeleeuwen beslaan de tijd tussen het jaar 887nC en 1418nC. Verder terug in de tijd spreken we over de Karolingische tijd, 717nC – 886nC nog verder terug in de tijd van de Merovingische tijd, ca 450-751nC, de Romeinse Tijd loopt van ca 57vC tot 717nC.
Er bestaan veel meningsverschillen over Nederland in de Romeinse Tijd. De ‘gevestigde orde’ van geschiedkundigen in Nederland zijn het over veel dingen met elkaar eens maar verschillen in detail nogal eens van elkaar. Grote tegenhanger van de reguliere geschiedschrijving van Nederland is Albert Delahaye (1915-1987). De ideeën van Delahaye zijn onder ander te lezen op de website: http://www.noviomagus.info . De geschiedenis van Nederland in het eerste millennium wordt bediscusieerd in het SEM. ( Studiekring Eerste Millennium website: www.semafoor.net )
Aangenomen wordt dat de Romeinen rond het jaar 40nC in Nederland beland zijn, maar dan wel op zeer kleine schaal. Op een smalle strook vanaf de kust landinwaarts worden diverse kleine Castellums gebouwd. Het waren niet veel meer dan tentenkampen. Bekend is dat vanaf het einde van de 3e eeuw deze Castellums verlaten worden. Dan begint de zogenaamde “laat-Romeinse/vroeg-Middeleeuwse transgressiefase." (Transgressie is het overstromen van stukken land langs de zeekust als gevolg van zeespiegelstijging en/of van bodemdaling in de kuststreek). Hierdoor kwamen grote delen van Nederland regelmatig onder water te staan. Dit duurde tot ruim in de 8e eeuw. Vanaf die tijd komen verschillende volkeren/stammen richting Nederland. Zo vestigen bijvoorbeeld de Friezen, oorspronkelijk veel zuidelijker gehuisvest (in Noord Frankrijk) zich uiteindelijk in Noord-Nederland. Veel grondgebied wordt rond die tijd bewoonbaar gemaakt en men begint met de ontginning van Westerlijk Nederland.
Uit deze korte uiteenzetting valt af te lijden dat voor Linschoten voor het jaar 900 geen echte geschiedenis zal bestaan. Op de grote kleirug die zo’n 3000 jaar geleden hier is ontstaan waren wel de omstandigheden aanwezig om redelijk droog te wonen. Dit strookt ook met de bodemvondsten. De naam Linschoten verschijnt pas laat in de boeken. Terwijl Woerden al in 800 en 900 in verschillende bronnen wordt genoemd, wordt Linschoten pas rond 1172 in een oorkonde vermeld. De meeste deskundigen die zich over de ouderdom van Linschoten hebben gebogen zijn het er in ieder geval over eens dat Linschoten en ook de naam ouder moet zijn dan 11e eeuw. Interessant blijft natuurlijk de vraag wat er nu eerder was de naam voor de rivier of de plaatsnaam Linschoten en waar kwam deze naam vandaan.
Het zal wel altijd een raadsel blijven. Er bestaan verschillende theorieën over dit onderwerp.
1) De naam Linschoten zou afgeleid zijn van "lindeschot" hetgeen vroeger dienst deed als afscheiding van lindehout om verschillende stukken wei - of bouwland af te bakenen.
2) Een andere mogelijkheid van de oorsprong ligt in de naam "Lindescote" of "Lintscote". Linde schijnt in het oosten een aanduiding voor watertje of beekje te zijn terwijl cote een aanduiding van een klein boerderijtje is.
3) Het bestandsdeel ‘schoot’ heeft de betekenis van ‘een bebost hoek hoger land uitspringend in moerassig terrein’. Het eerste bestandsdeel kan staan voor lindeboom.
4) Het kan ook gaan om een verdwenen waternaam.
Ook is er natuurlijk nog de mogelijkheid dat een familie met de naam Linschoten of van Linschoten grond hier in bezit kregen en het hier zo noemden. Bekend is bijvoorbeeld wel dat in 1131 ene Bertold van Lindescot wordt genoemd in een oorkonde van het kapittel van Oudmunster te Utrecht. Dit kapittel was later eigenaar van grote delen van het gebied rond Linschoten. Het blijft speculeren.
Waarschijnlijk zal het nooit bekend worden waar de naam Linschoten vandaan komt.
Bijzonder interessant is te lezen hoe het landschap in Nederland is ontstaan dit alles is te lezen op de website onder de naam “WegWijzer Oostelijk Groene Hart” onder het hoofdstuk landschap (http://home.hccnet.nl/jan.arkesteijn/landschap/llinks.html#L11) .
Ook interessante gegevens op de volgende site over de definitieve vorming van het graafschap Holland: http://www2.zuid-holland.nl/onderwer/drgg/gouw/gouw3.html
Een PDF bestand over de waterstaatsgeschiedenis van het Rijnland en Woerden: http://www.waterstaatsgeschiedenis.nl/pdfs/02vdVen.pdf